Askerlik yoklamasında aile hekimi tarafından hakkında kesin karar verilemeyen veya kronik rahatsızlığı bulunan yükümlüler için süreç Yetkili Sağlık Kuruluşu ve Sağlık Kurulu (Heyet) aşamasına geçer.
Yükümlülerin en çok merak ettiği konular; "Sağlık kurulu kaç gün sürer?", "Heyette neler sorulur?", "Askerliğe elverişli değildir kararı ne zaman kesinleşir?" ve "Sağlık raporuna nasıl itiraz edilir?" sorularıdır.
Bu rehberde Sağlık Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı güncel yönergeleri doğrultusunda askerlik sağlık kurulu sürecini adım adım anlattık.
Askerlik Sağlık Kurulu Nedir?
Askerlik Sağlık Kurulu; Sağlık Bakanlığı'na bağlı yetkili kamu veya şehir hastanelerinde görev yapan farklı uzmanlık alanlarındaki hekimlerden (Dahiliye, Göz, KBB, Ortopedi, Psikiyatri, Genel Cerrahi, Nöroloji vb.) oluşan resmi değerlendirme heyetidir.
Kurulun görevi, yükümlünün sağlık durumunu TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği maddelerine göre inceleyerek nihai askerlik kararını vermektir.
Sağlık Kuruluna Sevk Süreci Nasıl Başlar?
1. Aile Hekimi Sevk Eder: Aile hekimi muayenesinde tanı konulamayan veya uzman görüşü gereken durum tespit edildiğinde sistem üzerinden elektronik sevk oluşturulur.
2. Yetkili Hastaneye Başvuru: Yükümlü sevk edildiği yetkili hastanenin Sağlık Kurulu / Askeri İşlemler birimine kimliği ve varsa önceki raporlarıyla başvurur.
3. İlgili Poliklinik Muayeneleri: Yükümlü sevk edildiği branş doktorlarına (örneğin göz veya ortopedi) muayene olur. Doktor gerekli görürse Röntgen, MR, Kan Testi veya Odyometri ister.
4. Heyete Çıkış: Branş doktorlarının görüşleri tamamlandıktan sonra dosya Sağlık Kurulu'na sunulur.
Yoklama sırasında bakılan diğer hastalıkları Askerlik Muayenesinde Hangi Hastalıklara Bakılır? yazımızdan görebilirsiniz.
Sağlık Kurulu Heyetinde Hangi Kararlar Verilebilir?
Sağlık kurulu dosyadaki tetkik ve uzman hekim kanaatlerine göre 4 ana karardan birini verir:
| Kurul Kararı | Anlamı ve Hukuki Sonucu |
|---|---|
| Askerliğe Elverişlidir | Askerlik yapmaya engel sağlık sorunu yoktur. Celp süreci devam eder. |
| Askerliğe Elverişli Değildir | Kalıcı muafiyet (Çürük Raporu). Bakanlık onayıyla kesinleşir. |
| Ertesi Yıla Bırakma (C Dilimi) | Geçici rahatsızlık nedeniyle askerlik 1 yıl ertelenir (Tehir). |
| Sevk Geciktirmesi | Yakın tarihli ameliyat/hastalık nedeniyle bir sonraki celbe bırakılır. |
Detaylı muafiyet koşulları için Askerlikte Çürük Raporu Nedir? rehberimize göz atabilirsiniz.
"Askerliğe Elverişli Değildir" Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Hastanede sağlık kurulunun "Askerliğe Elverişli Değildir" kararı vermesi işlemin bittiği anlamına gelmez.
MSB Askeralma Genel Müdürlüğü'nün resmi kuralına göre:
"Askerliğe Elverişli Değildir kararlı sağlık kurulu raporları, Milli Savunma Bakanlığı Sağlık Dairesi Başkanlığı'nın onayını müteakip kesinleşir."
Bakanlık raporu onayladıktan sonra karar resmiyet kazanır ve yükümlünün e-Devlet sistemindeki askerlik durumu "Muaf" olarak güncellenir.
Sağlık Kurulu Süreci Kaç Gün Sürer?
Milli Savunma Bakanlığı yoklama yönergelerinde, yetkili hastanelere sevk edilen yükümlülerin işlemlerinin en kısa sürede ve ilk heyet gününde tamamlanmasının esas olduğu belirtilmektedir.
Ancak sürenin uzunluğu; istenen ileri tetkiklere (MR, biyopsi, genetik test vb.) ve hastanenin kurul günlerine (genellikle haftada 2 veya 3 gün toplanır) göre 2 gün ile 1 hafta arasında değişebilir.
Sağlık Raporuna İtiraz Hakkı ve Hakem Hastane Süreci
Verilen sağlık kurulu kararına katılmıyorsanız kanuni itiraz hakkınız bulunur:
1. 30 Günlük İtiraz Süresi: Kesinleşen sağlık kararına, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde askerlik şubenize yazılı dilekçe ile itiraz edebilirsiniz.
2. İkinci Hastaneye Sevk: İtirazınız üzerine Sağlık Bakanlığı sizi başka bir yetkili hastaneye (İkinci Hastane) sevk eder.
3. Hakem Hastane: Eğer ikinci hastane ilk hastaneyle aynı kararı verirse karar kesinleşir. İki hastane farklı karar verirse dosya Üçüncü Hakem Hastaneye gönderilir ve bu hastanenin kararı kesin hüküm sayılır.
Sağlık Kurulu Muayeneleri Ücretli midir?
7179 Sayılı Askeralma Kanunu gereğince askerlik yoklaması kapsamında yapılan sağlık kurulu muayeneleri, tetkikler ve heyet raporları için yükümlülerden herhangi bir muayene veya katılım ücreti alınmaz.
Sık Sorulan Sorular
Sağlık kuruluna kendi isteğimle gidebilir miyim?
Hayır. Sağlık kuruluna girebilmek için önce aile hekiminden veya kışladaki tabipten resmi elektronik sevk alınması zorunludur.
Heyet doktorları hastaya ne sorar?
Heyet başkanı ve hekimler şikayetinizi, ne zamandır sürdüğünü ve elinizdeki ameliyat/epikriz belgelerini inceler; gerekirse fiziki kontrol yapar.
Sağlık kurulu raporu e-Devlet'e ne zaman düşer?
Hastanenin raporu sisteme girmesi ve MSB onay sürecinin tamamlanmasının ardından genellikle 1-2 hafta içinde e-Devlet sistemine yansır.
Kilo sebebiyle heyete sevk edilir miyim?
Evet. Boy-kilo farkı TSK tablosundaki sınırları aşıyorsa aile hekimi sizi doğrudan yetkili hastaneye sevk eder. Kilonuzu TSK Boy Kilo Hesaplama sayfamızdan kontrol edebilirsiniz.
