Ağır yük kaldırma, sırt çantası taşıma, tüfekli koşular ve karın içi basıncı artıran spor faaliyetleri kasık ve genital bölgedeki damar ve kas dokuları üzerinde yüksek gerilim yaratır. Erkeklerde sıkça rastlanan Varikosel (testis damarlarında genişleme) ve Kasık Fıtığı (inguinal herni) rahatsızlıkları askerlik muayenelerinde en çok karşılaşılan cerrahi tablolardandır.
Varikosel olan askere gider mi? Kaçıncı derece varikosel muafiyet sağlar? Kasık fıtığı olanlar ameliyat olmak zorunda mıdır? Askerdeyken ameliyat olunursa kaç gün hava değişimi verilir?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Üroloji ve Genel Cerrahi Hastalıklar Çizelgesi hükümleri ışığında konuyu açıklıyoruz.
1. Varikosel Askerliğe Engel midir?
Varikosel, testis etrafındaki toplardamarların varisleşerek genişlemesidir. Askerlik muayenesinde üroloji uzmanı elle muayene ve Skrotal Renkli Doppler Ultrasonografi ile evreleme yapar:
| Varikosel Evresi | Klinik Tanım | TSK Sağlık Kararı |
|---|---|---|
| Evre 1 (Grade 1) | Yalnızca ıkınma (Valsalva) sırasında elle hissedilen damar genişlemesi | Askerliğe Elverişlidir |
| Evre 2 (Grade 2) | Ayakta normal duruşta elle kolayca hissedilen genişleme | Askerliğe Elverişlidir |
| Evre 3 (Grade 3) | Dışarıdan gözle bakıldığında belirgin torbalanma ve ileri venöz reflü | Askerliğe Elverişlidir (Ameliyat önerilebilir) |
| İleri Komplikasyonlu (Madde 54) | Testis boyutunda belirgin küçülme (atrofi) ve şiddetli doku kaybı | Askerliğe Elverişli Değildir (Muaf) |
Kural olarak varikosel rahatsızlığı tek başına askerlikten muafiyet (çürük) sağlamaz. Yalnızca testis atrofisine ve hormonal yetmezliğe yol açmış çok ileri vakalarda heyet muafiyet değerlendirir.
2. Kasık Fıtığı (İnguinal Herni) Askerlik Durumu
Kasık fıtığı, karın içi doku veya bağırsakların kasık kanalından dışarıya doğru fıtıklaşmasıdır:
- Redükte Olabilen (İçeri İtilen) Fıtıklar: Askerlik yoklamasında kasık fıtığı tespit edilen yükümlüye genellikle C Dilimi (Sevk Geciktirmesi / Hava Değişimi) verilerek sivil hayatında ameliyat olması tavsiye edilir.
- Ameliyat Zorunlu mudur? Hiçbir vatandaş rızası dışında ameliyata zorlanamaz. Ancak fıtıkla askere giden yükümlülerin kışlada ağır kaldırması fıtık boğulması (strangülasyon) riski yarattığından birlik tabipleri derhal garnizon cerrahi kliniğine sevk eder.
- Başarılı Ameliyat Sonrası: Kasık fıtığı ameliyatı (yama/mesh onarımı) olmuş ve iyileşme sürecini tamamlamış yükümlüler tam elverişli olarak askerliklerini tamamlarlar.
3. Askerdeyken Fıtık veya Varikosel Ameliyatı Olmak
Birliğinde görev yaparken şiddetli ağrı yaşayan askerler garnizon devlet hastanesinde askeri sevk ile ameliyat olabilirler:
1. Ameliyat masrafları tamamen devlet tarafından karşılanır.
2. Ameliyat sonrasında cerrah tarafından askere 15 ila 30 gün "Yatarak İstirahat / Hava Değişimi" verilir.
3. Asker hava değişimi süresini memleketinde ailesinin yanında istirahat ederek geçirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Askere gitmeden önce varikosel ameliyatı olmalı mıyım?
Eğer günlük hayatınızda ayakta dururken şiddetli ağrı ve çekilme hissi yaşıyorsanız, acemilik eğitimine başlamadan önce sivil hekiminizle görüşüp operasyonu tamamlamanız kışla konforunuz için önerilir.
Kasık fıtığı komando olmaya engel midir?
Evet. Karın duvarında aktif fıtığı olan veya yakın zamanda cerrahi geçirmiş kişiler komando muayenesinden elenir; normal birliklere planlanır.
Sonuç
Varikosel ve kasık fıtığı vakaları modern cerrahiyle hızla tedavi edilen rahatsızlıklardır. Şikayetiniz varsa yoklama muayenesinde hekime bildirerek ultrason tetkiklerinizi yaptırmalısınız.


