Askerlikte Şafak Sayma Nedir?
Türk Silahlı Kuvvetleri'nde askerlik hizmetini yerine getiren erbaş, er ve yedek subayların terhis gününe kadar kalan gün sayısını takip etme geleneğine "Şafak Sayma" denir.
Şafak, askerin birliğinden resmen ayrılıp sivil hayata döneceği son günün sabahını (güneşin doğuşunu) simgeler.
Şafak Hesaplama Mantığı ve Gün Sayımı
Şafak sayarken yapılan en yaygın hata, sevk tarihinden itibaren sadece gün saymaktır. 7179 Sayılı Kanun gereği askerlik takvim ayı esasına tabidir:
1. Başlangıç: e-Devlet Sevk Belgenizde (Sülüs) yazan Sevk Tarihi askerliğin 1. günüdür.
2. Resmi Bitiş: Sevk tarihinize 6 takvim ayı eklenir.
3. Erken Terhis İndirimi: Hak kazandığınız yol izni (1-3 gün) ve kullanmadığınız kanuni izinler (en fazla 6 gün) toplam süreden düşülür.
4. Net Kalan Şafak: Bugünden net terhis tarihinize kadar kalan gün sayısıdır.
Plaka Düşmek Ne Demektir? (Şafak 81)
Askerlikte kalan gün sayısı 81 güne indiğinde "Plakalara düşüldü" denir ve her gün Türkiye'nin bir il plakası geriye doğru sayılır:
- Şafak 81: Düzce ile başlar.
- Şafak 34: İstanbul
- Şafak 06: Ankara
- Şafak 01: Adana
- Şafak 00: "Doğan Güneş" (Terhis günü)
Geleneksel Kural: Asker kendi memleketinin plakasına geldiğinde koğuşunda arkadaşlarına tatlı/ikram dağıtması köklü bir kışla geleneğidir.
"Doğan Güneş" ve "Şafak Zenginliği" Kavramları
- Doğan Güneş: Şafağın 0 olduğu, askerin sabah erkenden terhis belgesini alıp nizamiye kapısından sivil olarak çıktığı gündür.
- Torun / Dede: Kışlaya yeni katılan askerlere torun, terhisine az kalan kıdemli askerlere ise dede denir.
- Şafak Karanlık: Askerliğin henüz başında olunduğunu (şafağın 100'ün üzerinde olduğunu) ifade eder.
