Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapacak personelin muharebe sahasında emir ve komutaları net duyabilmesi, telsiz haberleşmesini sağlayabilmesi ve silah patlama seslerine karşı fizyolojik direnç gösterebilmesi hayati önem taşır. Bu nedenle yoklama muayenelerinde Kulak Burun Boğaz (KBB) taramaları en titiz yapılan alanlardandır.
İşitme kaybı kaç desibel olduğunda askerlikten muafiyet verilir? Tek kulakta işitme kaybı olan askere gider mi? Kulak zarında delik veya yırtık olanlar askere alınır mı?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği KBB Hastalıkları Hastalıklar Çizelgesi hükümleri ışığında tüm merak edilenleri derledik.
1. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde İşitme Sınırları
Askerlik muayenelerinde işitme durumu Saf Ses Odyometrisi (İşitme Testi) ile ölçülür. 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz frekanslarındaki işitme eşiklerinin ortalaması alınır:
| Sağlık Sınıfı | Odyometri Kaybı Eşiği | TSK Kararı |
|---|---|---|
| A Dilimi | Her iki kulakta 0 - 25 dB arası normal veya hafif kayıp | Askerliğe Elverişlidir |
| B Dilimi (Madde 19) | Tek veya iki kulakta toplamda 65 dB ve üzeri ileri işitme kaybı | Askerliğe Elverişli Değildir (Muaf) |
| C Dilimi | İyileşebilir akut orta kulak enfeksiyonu veya geçici kayıp | Ertesi Yıla Terk / Sevk Geciktirmesi |
| D Dilimi (Madde 19) | Her iki kulakta tam işitme kaybı (total sağırlık) | Askerliğe Elverişli Değildir (Muaf) |
2. Tek Kulakta İşitme Kaybı Varsa Ne Olur?
Yükümlülerin en sık karşılaştığı tablolardan biri bir kulağın tamamen sağlıklı, diğer kulağın ise doğuştan veya sonradan işitme fonksiyonunu kaybetmiş olmasıdır:
- TSK Yönetmeliği tek kulağın tam veya tama yakın kaybını (B Dilimi kapsamında) detaylı formüllerle değerlendirir.
- Bir kulak tamamen normal duysa dahi, diğer kulaktaki işitme kaybı fısıltı ve saf ses testinde belirli baremleri aşıyorsa askerlik görevi sırasında atış ve patlama seslerinin sağlıklı kulağa da zarar verme riski gözetilerek Muafiyet (Çürük Raporu) verilebilir.
- Sağlık kurulu heyeti kesin karar öncesinde objektif sonuç veren BERA Testi (İşitsel Beyin Sapı Cevabı) uygular. BERA testi hastanın bilinçli yanıtına bağlı olmadığı için işitme kaybının gerçek seviyesini %100 doğrulukla tespit eder.
3. Kulak Zarı Delik veya Yırtık (Perfore) Olanlar Askere Alınır mı?
Kulak zarı delikleri (kronik otitis media perforasyonları) askeri eğitimlerde su kaçması ve basınç travmaları nedeniyle hassas bir durumdur:
1. Kuru ve Küçük Delikler: Zar üzerinde iltihapsız, kuru ve küçük bir delik varsa ve işitme kaybı yapmıyorsa genellikle "A Dilimi" kapsamında elverişli kabul edilir; ancak atışlarda kulak tıkacı kullanılması tavsiye edilir.
2. Akıntılı ve Kronikleşmiş Delikler: Sürekli orta kulak iltihabına yol açan, kemikçik hasarı barındıran veya cerrahi operasyon (timpanoplasti) gerektiren durumlarda C dilimi verilerek 1 yıl erteleme sağlanır.
3. Ameliyat Olmuş Kişiler: Başarılı bir timpanoplasti ile kulak zarı onarılmış ve işitmesi düzelmiş yükümlüler askerlik görevini rahatlıkla yerine getirir.
4. Sağlık Raporuna İtiraz Hakkı
Yetkili hastanenin verdiği işitme raporuna katılmayan yükümlüler raporun tebliğinden itibaren 30 gün içinde Askerlik Şubesine itiraz dilekçesi vererek ikinci bir devlet hastanesine hakem muayenesine sevk edilme hakkına sahiptir.
Ayrıntılı adımlar için Askerlik Sağlık Raporuna İtiraz Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Askere gitmeden önce odyometri testini nerede yaptırabilirim?
Aile hekiminizin yönlendirmesiyle Sağlık Bakanlığına bağlı devlet hastanelerinde veya üniversite hastanelerinde resmi odyometri ve BERA testlerinizi yaptırabilirsiniz.
Kulak çınlaması (Tinnitus) askerlikten muafiyet sebebi midir?
Yalnızca çınlama şikayeti muafiyet sağlamaz; çınlamaya eşlik eden ciddi bir sinirsel işitme kaybı (B/D dilimi) varsa heyet muafiyet değerlendirmesi yapar.
Sonuç
Askerlik muayenelerinde işitme kayıpları objektif test cihazlarıyla tespit edilir. Kulak zarı veya işitme sorununuz varsa önceki odyogram ve epikriz raporlarınızı aile hekimi muayenesinde sisteme işletmeniz sürecin hızlanmasını sağlar.


