Askerlik yoklamasında en sık karşılaşılan sağlık değerlendirmelerinin başında göz muayenesi gelir. Yükümlülerin büyük bir kısmı miyop, hipermetrop veya astigmat kırma kusurlarının askerliğe elverişli olup olmadığını ya da göz çizdirme (lazer) ameliyatı yaptırmanın yasal durumunu merak etmektedir.
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, göz kırma kusurlarında kesin ve objektif diyoptri sınırları belirlemiştir.
Bu rehberde göz derecelerinin nasıl toplandığını, muafiyet sınırlarını, renk körlüğü durumunu ve lazer ameliyatlarının askerlik kurulundaki değerlendirmesini inceliyoruz.
1. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine Göre Göz Muafiyet Sınırları
Yönetmeliğin 5, 6 ve 7. maddelerinde yer alan hastalık çizelgesine göre erbaş ve erler için kırma kusuru sınırları şöyledir:
| Göz Kusuru Türü | Er ve Bedelli Askerlik Muafiyet Kuralı | Açıklama |
|---|---|---|
| Miyop / Hipermetrop (Tek Göz) | 7.00 Diyoptri ve üzeri | Bir gözün kırma kusuru tek başına 7 diyoptriyi aşarsa muafiyet verilir. |
| İki Gözün Toplamı | 14.00 Diyoptri ve üzeri | Her iki gözün sferik eşdeğer toplamı 14 diyoptriyi aşarsa "Askerliğe Elverişli Değildir" kararı verilir. |
| Miyop + Astigmat Kombinasyonu | Sferik + Silindirik değer | Miyop ve astigmatın mutlak toplamı hesaplanarak fıkra değerlendirmesi yapılır. |
| Görme Keskinliği Azlığı | Bir göz 0.1 veya daha az | Camla düzeltilmesine rağmen görme keskinliği yetersizse muafiyet doğar. |
Önemli Not: Subay, astsubay veya askeri öğrenci alımlarında bu sınırlar çok daha katıdır (genellikle toplamda 1-2 diyoptriyi geçmemelidir). Ancak zorunlu erlik ve bedelli askerlikte yukarıdaki esnek baremler uygulanır.
2. Göz Çizdirme (Lazer - Lasik - PRK) Askerliğe Engel midir?
Gençler arasında yaygın bir yanlış inanış, lazer ameliyatı olanların askerlikten muaf tutulacağı yönündedir.
- Zorunlu Er ve Bedelli Askerlik: Daha önce Lasik, Lasek, No-Touch veya PRK yöntemiyle gözünü çizdirmiş olmak askerliğe asla engel değildir. Görme keskinliği düzeldiği için kişi normal askerlik hizmetini yapar.
- Korneal Ektazi veya Komplikasyon: Eğer ameliyata bağlı kalıcı görme kaybı veya kornea zayıflığı oluşmuşsa heyet tarafından ayrıntılı tetkik edilir.
3. Renk Körlüğü Olanlar Askere Gider mi?
Renk körlüğü (Daltonizm) zorunlu askerlikte muafiyet sebebi değildir.
- Renk körü olan yükümlüler askere alınır ve normal erlik hizmetlerini yaparlar.
- Ancak sınıflandırmada renk ayrımının kritik olduğu Muhabere, Deniz Kuvvetleri seyrüsefer veya Uçak Bakım gibi teknik branşlara verilmezler; genellikle Piyade veya İkmal gibi genel sınıflara ayrılırlar.
4. Göz Muayene ve Sağlık Kurulu Heyet Süreci
Göz derecenizin sınırda veya muafiyet kapsamında olduğunu düşünüyorsanız izlenecek adımlar:
1. Aile hekiminiz yoklama muayenesinde göz kusurunuzu görünce sizi Yetkili Devlet Hastanesi Göz Polikliniğine sevk eder.
2. Göz polikliniğinde damlalı (sikloplejili) refraksiyon ölçümü yapılır. Damla ile göz kasları gevşetilerek gerçek numara ölçülür.
3. Otorefraktometre çıktısı ve foropter muayene sonuçları Sağlık Kurulu Heyetine sunulur.
4. Rakamlar yönetmelikteki B veya D dilimine uyuyorsa heyet "Askerliğe Elverişli Değildir" muafiyet raporu düzenler.
Sıkça Sorulan Sorular
Gözlükle askere gidilir mi?
Evet. Kışlada gözlük kullanımı tamamen serbesttir. Hatta eğitimlerde düşüp kırılmaması için arkadan lastikli gözlük tutucu bant kullanılması önerilir.
Askerde lens kullanılabilir mi?
Kışla ortamında toz, çamur ve ani içtimalar nedeniyle kontakt lens kullanımı hijyenik açıdan tavsiye edilmez ve eğitimlerde risklidir; kışlaya mutlaka yedek numaralı gözlükle gidilmelidir.
Göz kurulu kararına itiraz edebilir miyim?
Evet. Verilen sağlık raporuna 30 gün içinde askerlik şubesinden itiraz edebilir ve hakem hastaneye sevk isteyebilirsiniz. Ayrıntılar için Askerlik Sağlık Raporuna İtiraz Rehberi sayfamızı okuyabilirsiniz.
Sonuç
Askerlikte göz kırma kusurlarında muafiyet kararı objektif ölçümlere dayanır. İki göz toplamı 14 diyoptriyi aşan yükümlüler muafiyet hakkına sahipken, bu sınırın altında kalanlar gözlüklerini yanlarına alarak vatani görevlerini başarıyla yerine getirebilirler.


