Vücudunda dövme, skar (yara izi) veya geçmiş dönemlerden kalma jilet (faça) izi bulunan yükümlüler askerlik yoklaması öncesinde bu durumun askere alınmaya engel olup olmadığını yoğun şekilde araştırmaktadır.
Toplumda "Vücudunda jilet izi olanı askere almazlar" veya "Dövmeli olanlar çürük alır" şeklinde dolaşan bilgiler büyük oranda şehir efsanesidir ve gerçeği yansıtmamaktadır.
Bu rehberde TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği çerçevesinde dövme ve izlerin zorunlu erlik, bedelli askerlik, yedek subaylık ve uzman erbaşlık süreçlerindeki kesin karşılığını inceliyoruz.
1. Zorunlu Er ve Bedelli Askerlikte Dövme Kuralı
7179 Sayılı Kanun kapsamında erbaş veya bedelli asker olarak vatani görevini yapacak yükümlüler için:
- Dövme Kesinlikle Engel Değildir: Vücudun neresinde olursa olsun (kol, boyun, el, sırt vb.) dövme bulunması askere gitmeye engel teşkil etmez; muafiyet sebebi sayılmaz.
- Dövme Boyutu Önemli Değildir: Erlik ve bedelli askerlikte dövmenin santimetrekaresine veya görünürlüğüne bakılmaz; yükümlü doğrudan sınıflandırılır.
2. Koldaki Jilet ve Faça İzleri Askere Engel midir?
Kolda veya göğüste bulunan kesici alet (jilet/faça) izleri dermatolojik bir kusurdan ziyade psikiyatrik bir geçmiş göstergesi olarak değerlendirilir:
- Otolesyon (Kendine Zarar Verme) Şüphesi: Aile hekimi yoklama sırasında kollarda belirgin kesi izleri görürse yükümlüyü Devlet Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri) kliniğine sevk eder.
- Psikiyatri Heyeti Muayenesi: Hekim kişinin geçmiş tedavi kayıtlarını, madde kullanım öyküsünü ve mevcut duygu durumunu inceler.
- Muafiyet Çıkar mı? Sadece geçmişte kalmış birkaç jilet izi muafiyet sağlamaz; kişi askere elverişli kabul edilir. Ancak kişide aktif ve ağır bir antisosyal kişilik bozukluğu, tedaviye dirençli psikotik tablo veya bipolar bozukluk eşlik ediyorsa heyet D dilimi muafiyet kararı verebilir.
3. Askerlik Statülerine Göre Dövme ve İz Kriterleri Tablosu
| Askerlik / Görev Türü | Dövme Durumu | Jilet / Faça İzi Durumu | Değerlendirme Kriteri |
|---|---|---|---|
| Zorunlu Erlik ve Erbaşlık | Serbest | İncelemeye tabi | Dövme engel değildir. Jilet izi varsa psikiyatri kontrolü yapılır. |
| Bedelli Askerlik | Serbest | İncelemeye tabi | Erlikle aynı kurallar geçerlidir; engel oluşturmaz. |
| Yedek Subay ve Astsubay | Sınırlı | Elverişsiz | Yazlık üniformadan (kısa kollu) görünen kısımlarda dövme istenmez; jilet izi elenme sebebidir. |
| Subay, Astsubay, Uzman Çavuş | Yasak / Katı Sınır | Kesin Elenme | Askeri öğrenci ve profesyonel kadrolarda 20 cm² aşmayan ve görünmeyen yerler hariç yasaktır. |
4. Birlikte RDM Takibi Yapılır mı?
Vücudunda belirgin kendine zarar verme izleri olan erler birliğe teslim olduklarında:
- Birlik hekimi ve kışla Rehberlik ve Danışma Merkezi (RDM) personeli tarafından mülakata alınırlar.
- Bu askerler kışla içinde risk durumuna göre nöbet tutturulmama veya silahsız görevlere (idari işler, mutfak, çevre düzenlemesi) verilme şeklinde koruyucu tedbirlere tabi tutulabilirler.
RDM sistemiyle ilgili detayları Askerlikte RDM Nedir? rehberimizden okuyabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Dövmemi sildirirsem yedek subay olabilir miyim?
Evet. Lazerle dövme silme işlemi sonrası deride belirgin bir nedbe dokusu kalmamışsa ve sağlık kurulunda yazlık üniforma açık alanında iz görünmüyorsa yedek subaylığa engel kalmaz.
Koldaki ameliyat dikiş izi jilet iziyle karışır mı?
Hayır. Uzman hekimler ameliyat skarları ile jilet/faça izlerini cerrahi form ve derinlik farkından kolaylıkla ayırt eder. Ameliyat geçmişiniz varsa epikriz raporunuzu yanınızda bulundurmanız yeterlidir.
Sonuç
Zorunlu erlik ve bedelli askerlikte dövme veya geçmiş yara izleri vatani göreve engel oluşturmaz. Sadece kendine zarar verme geçmişi olan yükümlülerde psikiyatrik bir değerlendirme yapılarak kışla içindeki emniyet tedbirleri belirlenir.


