Askeri eğitimlerde icra edilen uzun süreli yanaşık düzen yürüyüşleri, tüfekli intikaller, ağır hücum yeleği ve sırt çantası taşıma faaliyetleri omurga sistemi üzerinde ciddi bir yük oluşturur. Bu nedenle bel fıtığı (lomber disk hernisi) ve omurga eğriliği (skolyoz) şikayeti olan adayların askerlik muayeneleri ortopedi ve beyin cerrahi uzmanlarınca titizlikle değerlendirilir.
Hangi skolyoz derecesi askerlikten muafiyet sağlar? Cobb açısı nasıl ölçülür? Bel fıtığı ameliyatı geçirmiş olanlar askere alınır mı? Kışlada ağır kaldırma muafiyeti verilir mi?
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Kas-İskelet Sistemi Hastalıkları Çizelgesi çerçevesinde tüm kriterleri açıklıyoruz.
1. Skolyozda Cobb Açısı ve TSK Muafiyet Baremleri
Skolyoz (omurga eğriliği) değerlendirmesinde tüm omurga röntgeni (ortoröntgenogram) çekilerek Cobb Açısı hesaplanır:
| Dilim Kodu | Cobb Açısı Derecesi | TSK Sağlık Kararı |
|---|---|---|
| A Dilimi (Hafif) | 0 ila 10 derece arası eğrilikler | Askerliğe Elverişlidir (Fizyolojik sınır kabul edilir) |
| A/B Sınırı | 11 ila 20 derece arası | Komando olamaz; ancak Normal Erliğe Elverişlidir |
| B Dilimi (Madde 63) | 21 derece ve üzeri yapısal skolyoz | Askerliğe Elverişli Değildir (Muaf) |
| D Dilimi | Solunum fonksiyonunu bozan ileri derecede kamburluk (kifoz) ve skolyoz | Askerliğe Elverişli Değildir (Muaf) |
2. Bel Fıtığı (Lomber Disk Hernisi) Askerliğe Engel midir?
Halk arasında bel fıtığı olarak bilinen disk kaymalarında yalnızca MR görüntüsü değil, hastanın nörolojik muayene bulguları esastır:
- Hafif ve Orta Düzey Fıtıklar (A Dilimi): Bacakta kuvvet kaybı yapmayan, refleksleri bozmayan başlangıç seviyesindeki fıtıklar askerliğe engel teşkil etmez.
- Nörolojik Kayıplı İleri Fıtıklar (B Dilimi): Bel fıtığı nedeniyle ayakta düşme (düşük ayak), ileri derecede kas atrofisi veya idrar tutamama gibi ciddi sinir basısı yaşayanlar ameliyat olsun veya olmasın heyet kararıyla muaf tutulabilir.
- Platin veya Vida Takılan Omurga Ameliyatları: Omurgaya birden fazla seviyede enstrümantasyon (vida, platin, kafes) takılmış olan yükümlüler TSK'nın ağır fiziksel yükünü taşıyamayacağı gerekçesiyle B dilimi kapsamında muafiyet alırlar.
3. Kışla İçi Raporlar: Spor ve Ağır Teçhizat İstirahati
Askerlik muayenesinde muafiyet almayıp birliğine teslim olan yükümlülerde kışla şartlarında bel ağrısı nüksederse:
1. Birlik Tabibine Başvuru: Sabah içtimasında revire çıkılarak durum anlatılır.
2. Garnizon Hastanesi Sevki: Ortopedi uzmanı askere durumuna göre "Ağır Teçhizatsız Görev Yapar", "Bot İstirahati" veya "Koşu ve Spordan Muaftır" kararları verir.
3. Masa Başı Görev: Bu raporlara sahip askerler kışlada ağır yürüyüş veya yük taşıma nöbetlerinden muaf tutularak yazıcı, santralci veya nizamiye danışma gibi hafif hizmetlere verilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Skolyoz ölçümü hangi hastanelerde yapılır?
Askerlik yoklamasında aile hekiminin sevk ettiği Sağlık Bakanlığı yetkili devlet hastanelerinin ortopedi polikliniğinde skolyometre ve Cobb açısı röntgenleriyle ölçülür.
Daha önce fıtık ameliyatı oldum, raporlarımı yanımda götürmeli miyim?
Kesinlikle evet. Ameliyat epikriz raporunuzu, ameliyat öncesi ve sonrası MR görüntülerinizi heyet muayenesinde hekime ibraz etmeniz teşhis sürecini doğrudan etkiler.
Sonuç
Skolyoz ve bel fıtığı rahatsızlıklarında 21 derece üzeri Cobb açısı ve nörolojik kayıp yaratan disk hernileri muafiyet doğurur. Sağlık durumunuz bu kapsama giriyorsa yoklama aşamasında tüm geçmiş tetkiklerinizi eksiksiz beyan ediniz.


