Vatani görev için kışlaya gidecek olan yükümlülerin sivil hayatta çözüme kavuşturması gereken en önemli hukuki sorumluluklardan biri kiralanan taşınmazlardır (ev veya iş yeri). 6 aylık veya 12 aylık askerlik hizmetine gidecek bir vatandaşın boş kalacak eve kira ödemeye devam etmesi ciddi bir ekonomik külfettir.
Peki kira sözleşmesinin süresi henüz dolmamışken askere gidecek kiracı sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir mi? Ev sahibi kalan ayların kirasını talep edebilir mi? Depozito nasıl geri alınır?
Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde askere giden kiracının tüm yasal haklarını bu rehberde açıklıyoruz.
1. Yasal Dayanak: TBK Madde 331 (Önemli Sebeplerle Fesih)
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 331. maddesi kira sözleşmelerinde "Önemli Sebeplerle Olağanüstü Fesih" hakkını düzenler:
- Kanun metnine göre taraflardan her biri, kira ilişkisinin devamını kendisi için çekilmez hale getiren önemli sebeplerin varlığı durumunda yasal fesih bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshedebilir.
- Zorunlu Askerlik Hizmeti: Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre Anayasal bir vatandaşlık görevi olan zorunlu askerlik hizmeti, kiracı açısından sözleşmenin devamını imkansız ve çekilmez kılan haklı ve önemli bir sebeptir.
- Dolayısıyla askere gidecek kiracı, ev sahibiyle olan 1 yıllık veya daha uzun süreli kira kontratını ceza şartı ödemeksizin haklı nedenle feshetme hakkına sahiptir.
2. Ev Sahibine Bildirim ve Noter İhtarnamesi
Haklı fesih hakkınızı güvenli bir şekilde kullanabilmeniz için sözlü bildirim yeterli değildir; hukuki ispat şartı aranır:
1. Yazılı Bildirim: Sevk belgeniz (sülüs veya sevk çağrısı) elinize ulaştığında derhal ev sahibine yazılı bilgi vermelisiniz.
2. Noter İhtarnamesi: En sağlıklı yöntem ikamet ettiğiniz noterlik aracılığıyla ev sahibine "Askerlik Nedeniyle Kira Sözleşmesinin Feshi İhtarnamesi" göndermektir. İhtarname ekine askerlik sevk belgesi sureti eklenmelidir.
3. Makul Süre (En Az 15-30 Gün): Ev sahibinin taşınmazı yeniden kiraya verebilmesi ve mağdur olmaması için nizamiyeye teslim olmadan en az 15-30 gün önce anahtar teslim protokolünün yapılması önerilir.
3. Depozito (Güvence Bedeli) İadesi Nasıl Alınır?
Kiracıların en çok tereddüt yaşadığı nokta taşınırken ödenen güvence bedelinin (depozito) akıbetidir:
- Evin Durumu: Taşınmazda olağan kullanım aşınmaları dışında kiracının kusurundan kaynaklanan bir hasar yoksa depozito eksiksiz iade edilmelidir.
- Fatura ve Borçlar: Elektrik, su, doğal gaz ve aidat borçlarının kapatıldığına dair makbuzlar ev sahibine ibraz edilir.
- Ceza Kesintisi Yapılamaz: Ev sahibi "Erken çıktın, kalan ayları kesiyorum" diyerek depozitoyu alıkoyamaz. Bu yöndeki kesintiler hukuka aykırıdır; Askerlik Şubesinden alınan belgeyle birlikte İlçe Tüketici Hakem Heyetine veya Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulabilir.
4. Örnek İhtarname Metni
NOTER ARACILIĞIYLA ÇEKİLECEK İHTARNAME ÖRNEĞİ İHTAR EDEN (KİRACI): Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres MUHATAP (KİRAYA VEREN): Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres KONU: 6098 Sayılı TBK Md. 331 Uyarınca Askerlik Sebebiyle Kira Sözleşmesinin Feshi ve Anahtar Teslimi. AÇIKLAMALAR: Sayın Muhatap; aramızda akdedilen ... tarihli kira sözleşmesi uyarınca kiracısı bulunduğum taşınmazı, Millî Savunma Bakanlığı Askerlik Sevk Kararı gereği silahaltına alınacak olmam nedeniyle TBK 331. maddesindeki haklı sebebe binaen feshediyorum. Taşınmaz ... tarihinde tüm borçları sıfırlanmış olarak tahliye edilecek olup, anahtarlar tarafınıza teslim edilecektir. Sözleşme başlangıcında verilen ... TL depozito bedelinin tahliye günü banka hesabıma iadesini; İhtar ederim. Tarih / İmza: .... / .... / 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Bedelli askerlik yapanlar da kira sözleşmesini feshedebilir mi?
Bedelli askerlik süresi 1 ay olduğu için kira sözleşmesinin feshinde "sözleşmenin devamını çekilmez kılacak uzun süreli bir engel" oluşup oluşmadığı mahkemelerce tartışmalıdır. 1 aylık süre için fesih yerine ev sahibinden geçici kolaylık talep edilmesi tavsiye edilir.
Ev sahibi anahtarı almaktan kaçınırsa ne yapılır?
Ev sahibi anahtarı teslim almaktan kaçınırsa Sulh Hukuk Mahkemesinden "Tevdi Mahalli Tayini" istenerek anahtar mahkeme kalemine veya notere teslim edilir; böylece kira işleme süreci resmen durdurulur.
Sonuç
Askerlik sebebiyle kira sözleşmesini feshetmek kanuni bir haktır. Taşınmazı zamanında boşaltıp resmi tebligatınızı noterden yaparak depozitonuzu eksiksiz geri alabilirsiniz.


